Led-strip in designlamp is deels defect: kun je dit zelf solderen
Een prachtige designlamp verdient perfect licht. Niks zo vervelend als een storende donkere plek op je led-strip in die strakke booglamp of staande vloerlamp.
Die lelijke doodse plekken op je sfeerverlichting verpesten de hele interieur-sfeer. Misschien denk je direct aan een dure reparatie of een compleet nieuwe lamp, maar vaak is het probleem kleiner dan het lijkt. Met een soldeerbout en een beetje geduld kun je die defecte sectie van de led-strip vaak gewoon weer aan de praat krijgen.
Je bespaart je een hoop frustratie en een flinke duit geld. Laten we samen kijken of jij dit zelf kunt fixen.
Wanneer is solderen een goed idee?
Een kapotte led-strip in je designlamp is dusdanig vervelend dat je er iets aan wilt doen. Solderen is de oplossing als je een fysieke breuk of een los contact in de strip zelf vindt.
Je ziet dan bijvoorbeeld een zwarte plek of een barstje in de printplaat.
Ook als een connector niet meer goed aansluit, is een soldeerverbinding vaak duurzamer. Dit is de perfecte klus voor wie houdt van een stoer en industrieel interieur waar elke lamp uniek is. Je geeft je favoriete eyecatcher een nieuw leven.
Voordat je de soldeerbout pakt, is het slim om te bepalen of het echt de strip is en niet de stroomadapter of controller. De meeste led-strips in designlampen werken op 12V of 24V.
Gebruik een multimeter of een simpele spanningzoeker om te controleren of er nog spanning op de strip staat. Als de strip op meerdere plekken donker is, is de kans groot dat de controller of adapter het begeven heeft. In dat geval lost solderen niets op. Is het maar een klein stukje? Dan is het tijd voor actie.
Wat heb je nodig om te solderen?
Je hoeft geen expert te zijn, maar het juiste gereedschap maakt het leven een stuk makkelijker. Je bent waarschijnlijk al een stuk goedkoper uit dan een nieuwe lamp van merken als Artemide of Flos.
Verzamel eerst de basis. Een soldeerbout met een fijne punt (rond de 15-30 watt) is essentieel.
Geen bolderkar, maar een precisieklusje. Daarnaast heb je soldeerdraad met een doorsnede van 0,8mm nodig, bij voorkeur met een flux kern. Dit zorgt dat het soldeer mooi vloeit.
- Een soldeerbout (€15 - €30)
- Soldeerdraad met flux (€5 - €10)
- Een striptang of een scherp mesje
- Wat isopropylalcohol en een oude tandenborstel
- Elektrische tape of een krimpkousje (€2 - €5)
Ook een tang en een striptang zijn onmisbaar. Veiligheid gaat boven alles. Zorg dat de lamp volledig van het netwerk af is. Haal de stekker eruit voordat je ook maar iets aanraakt.
Leg een hittebestendige ondergrond op je werktafel. Een stukje karton of een speciale soldeermat voorkomt dat je je tafel beschadigt.
Zet een raam open of zorg voor ventilatie; de dampen van het solderen zijn niet gezond. Het is een kleine moeite, maar het maakt het klussen veel prettiger.
Stap voor stap: de defecte sectie vervangen
Oké, de booglamp ligt op zijn kant en de kap is eraf.
De defecte led-strip is zichtbaar. Net zoals bij een gebarsten glasplaat van een uplighter, zie je hier direct de plek waar de schade zit en de leds niet meer branden.
Dit is het moment om te bepalen hoeveel leds je moet vervangen. Een led-strip bestaat uit secties van meerdere leds. Je kunt deze secties vaak losknippen, maar controleer dit eerst. Op de strip zie je koperen paden met kleine knip-symbolen.
Zorg dat je de juiste kleur en kleurtemperatuur van de nieuwe led-strip koopt. Een beetje verschil in wit (bijvoorbeeld 2700K vs 3000K) is in een designlamp direct zichtbaar.
Knip precies op die plekken door met een scherp schaartje of een nijptang.
Zo behoud je de rest van de strip. Als je de defecte sectie hebt verwijderd, meet je de lengte op. Je kunt losse secties kopen, maar vaak is het makkelijker om een nieuw stukje strip te kopen van ongeveer 5 tot 10 centimeter.
Knip dit op maat. De uiteindes van de strip hebben koperen contactpads.
Die moet je schoonmaken met wat isopropylalcohol. Vervolgens breng je een klein beetje soldeer op de paden aan. Dit heet 'tinnen'.
Doe hetzelfde met de uiteindes van de strip die nog in de lamp zit. Zo maak je het makkelijker om ze straks te verbinden. De volgende stap is het vast solderen van het nieuwe stukje.
Leg het stukje precies tussen de twee open eindes. Het moet perfect passen.
Gebruik een pincet of een klemblokje om het op zijn plek te houden.
Druk de soldeerbout kort (1-2 seconden) tegen het koper en het soldeer. Het soldeer moet smelten en een mooie, glanzende verbinding vormen.
Doe dit voor beide koperdraden (+ en -). Wees voorzichtig dat je niet per ongeluk een andere led of een weerstand raakt. Kijk goed of de verbinding solide is. Na het solderen controleer je of de verbinding goed is.
Zit er een 'koude verbinding' (mat en korrelig)? Dan moet je het opnieuw doen.
Maak de plek schoon met de alcohol om resten flux te verwijren. Als je tevreden bent, is het tijd om de verbinding te isoleren. Gebruik een stukje elektrische tape of, veel beter, een warmte-krimpkousje.
Schuif het kousje erover en verhit het met een föhn of de soldeerbout (zonder aan te raken). Zo zit alles veilig verstopt en kun je de lamp weer in elkaar zetten. Vergeet niet om direct even te kijken hoe je vliegenpoepjes van de lampenkap verwijdert voor een stralend resultaat.
Tips voor een perfect resultaat
Je bent bijna klaar. Er zijn een paar dingen die het verschil maken tussen een amateur-klusje en een professionele reparatie.
Ten eerste, de spanning. Gebruik voor een designlamp met een smalle behuizing een flexibele led-strip.
- Gebruik een multimeter om na te kijken of de soldeerplekken niet kortsluiting maken.
- Test de lamp voordat je alles dichtmaakt. Zo voorkom je dat je alles opnieuw moet openmaken.
- Bewaar de handleiding van je lamp. Soms staan daar handige tekeningen in van de bedrading.
Er bestaan dunne 'COB' led-strips die heel strak en egaal licht geven, perfect voor een moderne booglamp. Zorg dat de strip goed ondersteund wordt, zodat het soldeer niet breekt bij het terugplaatsen van de kap. Een druppeltje secondenlijm op de printplaat kan helpen, maar pas op dat je geen led raakt.
Als je merkt dat de strip na reparatie nog steeds niet perfect werkt, kan het zijn dat de kleur of de kwaliteit van de nieuwe sectie afwijkt. Dit is het nadeel van repareren.
De oude leds zijn na duizenden branduren al wat minder fel. Soms is het slimmer om de hele strip te vervangen. Een nieuwe strip van een A-merk (bijvoorbeeld van Philips Hue of een universele high-density strip) kost tussen de €20 en €50. Dat is vaak nog steeds goedkoper dan een gloednieuwe designlamp van €300, zeker wanneer je leert veilig de ingebouwde led-module te vervangen.
Je hebt nu de kennis in huis om je staande lamp of vloerlamp te redden.
Het is een klusje dat wat focus vereist, maar waar je enorm trots op bent als het lukt. Dus pak die soldeerbout, zet je favoriete muziek op en geef je interieur de sfeer terug die het verdient. Veel klusplezier!